Lao hạch dưới nền cổ

Tổ chức hạch có ở khắp mọi nơi trong cơ thể, và trên lý thuyết thì sẽ có thể gặp lao hạch ( tổ chức lympho) ở tất cả mọi nơi. Những tổn thương ở da, tổ chức vú, rất khó để kết luận về bản chất là lao có nguồn gốc từ da, tổ chức hạch, hay là tuyến sữa.... Ca bệnh này là một trường hợp lao tổ chức hạch vị trí sâu dưới nền cổ, chẩn đoán có được dựa trên bằng chứng mô bệnh học sinh thiết tổ chức hạch. Một số yếu tố rút kinh nghiệm được đặt ra với ca bệnh này. Bs Ngô Lê Lâm- CĐHA BV Bạch Mai, Bs Nguyễn Kim Cương- Bộ môn Lao bệnh phổi, ĐHY Y, BV Phổi TW

Bệnh nhân nữ 55 tuổi, người Việt nam sống ở nước ngoài nhiều năm

Khởi bệnh cách 1 năm bằng đau sưng, vùng hõm thượng đòn gần khớp ức đòn bên phải.

Siêu âm và chụp cắt lớp thấy một số hạch vị trí nền cổ và một số hạch trung thất trước.

Đi kèm với tình trạng số lượng bạch cầu thấp và xét nghiệm kháng thể huyết thanh với Esteinba virus cao.

Bệnh nhân đã đi khám tiếp theo trong vòng một năm nhưng không có được chẩn đoán cuối.

Vị trí khởi bệnh hết tình trạng sưng nề, tuy nhiên vẫn có cảm giác đau tức âm ỉ ở trong

Về Việt nam, bệnh nhân tiếp tục khám bệnh:

Không có triệu chứng nghi ngờ lao trên lâm sàng

Phim phổi, cắt lớp vi tính, hoàn toàn không có tổn thương nghi ngờ lao trên nhu mô cũng như trung thất phổi. Hình ảnh hạch nền cổ ranh giới rõ, không có hoại tử trung tâm hoặc vôi hóa

Hạch kích thước 1x2cm vị trí phía trước cạnh khí quản và khớp ức đòn  phổi trái

 

 

Bệnh nhân được chọc hút hạch bởi bác sỹ chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh có kỹ năng tốt. Kết quả lần 1 không có tế bào ác tính, lần 2 chọc hút tại một hạch khác có ít tế bào bán liên. 

Bệnh nhân có xét nghiệm Mantoux dương tính mạnh ( rộp phỏng nước ).

Công thức máu bạch cầu ngoại vi thấp, men gan tăng nhẹ

Hội chẩn chuyên khoa Lao

-          Định hướng lao hạch vì:   tiến triển bệnh kéo dài trên 1 năm, không nghi ngờ bệnh lý ác tính tại cơ quan nào khác, Mantoux dương tính mạnh tuy nhiên không  được coi là lý do để chẩn đoán bệnh lao. Xét xét chỉ định điều trị nếu không thể làm được gì hơn và bệnh nhân đồng ý điều trị.

-          Lấy hạch làm giải phẫu bệnh chẩn đoán xác định nguyên nhân nếu bệnh nhân muốn và bác sỹ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh phối hợp bác sỹ phẫu thuật có thể lấy được

-          Tiếp tục theo dõi diễn biến, trong trường hợp triệu chứng rõ hơn, có thể chọc hút lại hạch để chẩn đoán.

Mặc dù hạch ở vị trí khó chọc, bệnh nhân mong muốn có được chẩn đoán xác định, bác sỹ chẩn đoán hình ảnh có tay nghề và được lấy 1 hạch ở vị trí an toàn nhất ( so với các hạch khác ) , mô bệnh học kết luận hình ảnh nang lao điển hình.

Nang lao điển hình

Bàn Luận;

Trường hợp này một số yếu tố của Y học dựa trên bằng chứng được thực hiện. Việc tìm kiếm y văn bằng các cụm từ “ hạch lao” “ hạch lao trung thất” “hạch hố thượng đòn” “hạch trong lồng ngực” “ hạch cạnh khớp ức đòn”.. cho thông tin về việc hạch lao ( lao của tổ chức lympho) có thể xuất hiện được ở bất cứ vị trí nào

Thăm khám, kinh nghiệm thầy thuốc chuyên khoa và kết hợp chuyên khoa khác.

Mong muốn nguyện  vọng của người bệnh muốn có một chẩn đoán tới cùng

Kết quả bệnh nhân có một chẩn đoán xác định dựa trên bằng chứng mô bệnh


Vị trí hạch nằm nền cổ, sâu dưới hõm thượng đòn ( không sờ được hạch) bên phải là vị trí hiếm gặp. Cũng giống trong lao hạch, triệu chứng toàn thân rất nghèo nàn. Tuy nhiên việc việc triệu chứng tồn tại kéo dài cho thấy thực sự có một tình trạng bệnh.

Bạch cầu thấp và xét nghiệm về Estein Ba viruts trên một bệnh cảnh hạch gây nghi ngờ về một bệnh cảnh hạch ác tính hoặc nhiễm viruts ? Tuy nhiên ở đây việc chỉ có một số ít hạch ( không phải nhiều hạch toàn thân) và thời gian kéo dài 1 năm không có những thay đổi nặng nề có thể là yếu tố lại trừ.?? ( trong trường hợp hạch xuât hiện thêm tại vị trí khác hoặc nhuyễn hóa, rò ra ngoài da, có thể sẽ giúp chẩn đoán được không? Có thể có một ý tưởng về một loại tác nhân nào giúp thúc đẩy quá trình biểu hiện bệnh lao mà không ảnh hưởng cho việc phân biệt với các nguyên nhân khác?? )

Phản ứng Mantoux dương tính mạnh được nhắc tới như một yếu tố định hướng lao hạch, phân biệt với các bệnh hạch ác tính khác trong nhiều tài liệu, xuất hiện trong ca bệnh này. Tuy nhiên việc phiên giải giá trị của Mantoux rất khó khăn ở những nước có tỷ lệ bệnh lao, mắc lao cao hoặc có tiêm BCG. Tuy nhiên đây cũng là một chi tiết cần chú ý cho những ca bệnh lao hạch.

Chọc hút hạch có tế bào bán liên, tuy không luôn là đặc hiệu của bệnh lao tuy nhiên đã là đủ trong trường hợp này ( sau khi đã được xác định chính xác bằng sinh thiết mô bệnh học )

Nếu không có mô bệnh học, ca bệnh này có thể được chẩn đoán dựa vào các yếu tố sau:

Bệnh nhân đến từ quốc gia có tỷ lệ bệnh lao cao, không có các triệu chứng toàn thân, một số hạch ở vị trí nền cổ phát hiện bằng chẩn đoán hình ảnh, tiến triển rất chậm, xét nghiệm Mantoux dương tính mạnh, chọc hút có tế bào bán liên.

Kết luận: Lao hạch có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào với đặc điểm tiến triển chậm. Xét nghiệm Mantoux dương tính mạnh, chọc hút có tế bào bán liên là những đặc điểm của lao hạch. 

Gửi bình luận


Họ tên  
Email  
Tiêu đề  
 
Gởi